Jak korzystać ze studni i wodociągu w jednym domu bez łączenia obu instalacji
Wiele domów ma dwa źródła wody: przyłącze wodociągowe i własną studnię. Woda ze studni jest praktycznie darmowa, więc chętnie wykorzystuje się ją do podlewania ogrodu, mycia samochodu czy spłukiwania toalet. Wodociąg daje z kolei pewność jakości i ciśnienia. Kusząca wydaje się wtedy prosta przeróbka: trójnik, dwa zawory i możliwość przełączania domu na tańsze źródło. To jeden z najpoważniejszych błędów w domowej instalacji wodnej, bo grozi skażeniem wody nie tylko w twoim domu, ale i w sieci, z której korzystają sąsiedzi.
Dlaczego nie wolno łączyć studni z wodociągiem
Woda w sieci wodociągowej jest badana i uzdatniana. Woda ze studni przydomowej może zawierać bakterie, azotany, żelazo czy mangan, a jej jakość zmienia się w zależności od pory roku i otoczenia. Jeśli obie instalacje są połączone, wystarczy chwilowy spadek ciśnienia w sieci, na przykład podczas awarii lub płukania wodociągu, żeby woda ze studni, wtłaczana przez pompę hydroforu, przedostała się do sieci publicznej.
Z tego powodu przedsiębiorstwa wodociągowe w umowach i warunkach przyłączenia zakazują łączenia instalacji zasilanych z wodociągu z innymi źródłami wody. Wymagania dotyczące ochrony wody pitnej przed wtórnym zanieczyszczeniem opisuje norma PN-EN 1717. Samodzielne połączenie instalacji może skończyć się karą, odcięciem wody i odpowiedzialnością za skutki skażenia.
Bezpieczny układ: dwie oddzielne instalacje
Najprostsze i najpewniejsze rozwiązanie to dwie instalacje, które nigdzie się nie stykają.
- Wodociąg zasila wszystkie punkty, z których pobiera się wodę do picia, gotowania i higieny: kuchnię, łazienki, podgrzewacz ciepłej wody.
- Studnia zasila punkty, w których woda nie musi mieć jakości wody pitnej: kran ogrodowy, system nawadniania, ewentualnie spłuczki toalet i pralkę, jeśli jakość wody na to pozwala.
Rury obu instalacji warto oznaczyć kolorowymi opaskami lub tabliczkami, a zawory opisać. Przy kranach zasilanych ze studni dobrze jest umieścić informację, że woda nie nadaje się do picia.
Rozdzielenie instalacji najłatwiej zaplanować przy budowie lub generalnym remoncie. Rury z obu źródeł prowadzi się osobnymi trasami, a w pomieszczeniu technicznym montuje się je tak, żeby nie było pokusy dołożenia trójnika. Jeśli spłuczki toalet mają być zasilane ze studni, potrzebny jest osobny pion lub osobne podejścia, a w łazience nie może dojść do połączenia tych rur z baterią umywalkową czy prysznicową. Instalację studzienną warto też wyposażyć w filtr mechaniczny, który ochroni zawory spłuczek i elektrozawory nawadniania przed piaskiem. Do pracy studni potrzebny jest zestaw hydroforowy, o którym piszemy w tekście pompka do skroplin i zestaw hydroforowy w praktyce.
Gdy chcesz mieć zapasowe zasilanie z wodociągu
Zdarza się, że studnia latem wysycha, a instalacja zasilana z niej, na przykład nawadnianie, powinna działać dalej. Wtedy wodę z wodociągu można doprowadzić do instalacji studziennej, ale wyłącznie przez urządzenie, które fizycznie uniemożliwia cofnięcie się wody.
- Przerwa powietrzna - woda z wodociągu wpływa do zbiornika z góry, przez wylot umieszczony nad maksymalnym poziomem wody. Między wylotem a lustrem wody jest przestrzeń powietrzna, więc woda nie może cofnąć się do sieci. Ze zbiornika wodę pobiera pompa instalacji studziennej.
- Zawory antyskażeniowe - stosuje się je według klasy zagrożenia. Dobór typu zabezpieczenia zależy od kategorii cieczy, która może się cofnąć. Dla wody o niepewnej jakości przedsiębiorstwa wodociągowe wymagają zwykle przerwy powietrznej albo zabezpieczeń najwyższych klas.
Zwykły zawór zwrotny nie jest wystarczającym zabezpieczeniem między studnią a wodociągiem. Jego zastosowanie w innych miejscach opisaliśmy w poradniku jak zamontować zawór zwrotny w instalacji wodnej. Przed wykonaniem jakiegokolwiek połączenia warto uzgodnić rozwiązanie z przedsiębiorstwem wodociągowym, które może wymagać projektu i odbioru.
Przegląd urządzeń, w tym zawory antyskażeniowe różnych klas, pomaga zorientować się, jakie zabezpieczenia są dostępne. Ich rodzaj musi jednak wynikać z oceny ryzyka, a nie z ceny.
Woda ze studni a rachunki za ścieki
Jeśli wodę ze studni wykorzystuje się w domu, na przykład w toaletach lub pralce, a dom jest podłączony do kanalizacji, ta woda trafia do sieci jako ścieki. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne rozlicza zwykle ścieki na podstawie wodomierza, więc wymaga zamontowania osobnego wodomierza na instalacji studziennej. Brak takiego pomiaru przy korzystaniu z kanalizacji jest naruszeniem umowy. Woda zużyta wyłącznie do podlewania ogrodu nie trafia do kanalizacji i w wielu gminach można ją rozliczać osobno.
Jakość wody ze studni
Nawet jeśli woda ze studni nie służy do picia, warto ją co jakiś czas badać. Wysoka zawartość żelaza i manganu powoduje rdzawe osady w spłuczkach i na tkaninach w pralce, a twarda woda szybko zarasta armaturę kamieniem. W takich przypadkach przed instalacją domową stosuje się filtry i odżelaziacze. Jeśli woda ma trafić do kranów z wodą pitną, potrzebne są badania laboratoryjne i odpowiednie uzdatnianie.
Studnia wymaga też podstawowej opieki. Obudowa i pokrywa powinny chronić ujęcie przed spływem wody powierzchniowej, a w pobliżu nie powinno się przechowywać nawozów, paliw ani środków ochrony roślin. Zestaw hydroforowy warto co roku przejrzeć: sprawdzić ciśnienie powietrza w zbiorniku, stan filtrów i szczelność połączeń. Dzięki temu pompa pracuje rzadziej i dłużej wytrzymuje, a woda w instalacji studziennej ma stałe ciśnienie.
Dwie oddzielne instalacje to odrobinę więcej rur i zaworów, ale dają pewność, że tańsza woda ze studni nigdy nie trafi tam, gdzie powinna płynąć tylko woda pitna.
Przeczytaj także
Jak zamontować dozownik polifosforanu przed bojlerem i kiedy wystarczy zamiast zmiękczacza
temperatura 60-65 °C
Dozownik polifosforanu to mały pojemnik z kryształkami montowany na rurze zimnej…
Czytaj: Jak zamontować dozownik polifosforanu przed bojlerem i kiedy wystarczy zamiast zmiękczacza
Jak zapobiec uderzeniom hydraulicznym w instalacji wodnej po zamknięciu kranu
ciśnienie 3-4 bar
Głośne stuknięcie w ścianie zaraz po zakręceniu baterii jednouchwytowej, huk…
Czytaj: Jak zapobiec uderzeniom hydraulicznym w instalacji wodnej po zamknięciu kranu
Jak zamontować zawór zwrotny w instalacji wodnej i kiedy jest potrzebny
czytanie 5 min
Woda w domowej instalacji powinna płynąć w jednym kierunku: od wodomierza…
Czytaj: Jak zamontować zawór zwrotny w instalacji wodnej i kiedy jest potrzebny