Jak wykorzystać czujnik otwarcia okna do wyłączania ogrzewania podczas wietrzenia

Wietrzenie zimą jest konieczne, ale wiąże się ze stratą ciepła. Problem pojawia się, gdy otwarte okno znajduje się nad grzejnikiem z głowicą termostatyczną. Zimne powietrze opada na głowicę, a ta otwiera zawór na pełną moc, próbując ogrzać pokój, w którym właśnie wymienia się powietrze. Ciepło z grzejnika ucieka przez okno. Czujnik otwarcia okna połączony z głowicą elektroniczną lub sterownikiem ogrzewania rozwiązuje ten problem automatycznie.

• Dowiesz się, jak działa sterowanie ogrzewaniem z czujnikiem okna.
• Poznasz różnice między czujnikiem a funkcją wykrywania otwartego okna w głowicy.
• Sprawdzisz, jak zamontować kontaktron na oknie PVC i drewnianym.
• Zobaczysz, jak ustawić czas reakcji i współpracę z innymi czujnikami.

Jak działa czujnik otwarcia okna

Najczęściej stosowany jest kontaktron, czyli czujnik magnetyczny. Składa się z dwóch części: modułu z czujnikiem, mocowanego na ramie okna, i magnesu, przyklejanego na skrzydle. Gdy okno się otwiera, magnes oddala się od modułu, a czujnik wysyła sygnał do systemu. Czujniki bezprzewodowe zasilane są baterią i komunikują się radiowo z głowicami, centralą lub sterownikiem. W systemach przewodowych sygnał trafia do sterownika przez przewód.

Po otrzymaniu sygnału system zamyka zawory grzejników w pomieszczeniu albo obniża temperaturę zadaną do poziomu ochrony przed zamarzaniem. Po zamknięciu okna przywraca poprzednie ustawienia. W systemach ogrzewania podłogowego czujnik może sterować siłownikami na rozdzielaczu, a w domach z pompą ciepła także pracą całego źródła ciepła.

Czujnik czy funkcja otwartego okna w głowicy

Wiele elektronicznych głowic termostatycznych ma funkcję wykrywania otwartego okna bez dodatkowego czujnika. Głowica obserwuje temperaturę i gdy ta gwałtownie spada, uznaje, że okno jest otwarte, i przymyka zawór na kilkanaście minut. To rozwiązanie tanie i proste, ale ma ograniczenia:

• reaguje z opóźnieniem, dopiero po wyraźnym spadku temperatury,
• nie zawsze wykrywa uchylenie okna, przy którym temperatura spada powoli,
• może zareagować na inne zdarzenia, na przykład otwarcie drzwi balkonowych w sąsiednim pokoju,
• nie wie, kiedy okno zostało zamknięte, więc wraca do grzania po ustalonym czasie.

Czujnik okienny daje informację natychmiast i pewnie, także przy uchyleniu, jeśli jest odpowiednio zamontowany. Głowice elektroniczne i sterowniki współpracujące z czujnikami znajdziesz w kategorii sterowanie smart home do ogrzewania. Więcej o samych głowicach przeczytasz w tekście inteligentne zawory termostatyczne: automatyczna regulacja temperatury pokojowej.

Montaż kontaktronu

1. Wybierz miejsce po stronie przeciwnej do zawiasów, gdzie przy otwarciu skrzydło oddala się najbardziej. Jeżeli system ma reagować także na uchylenie, umieść czujnik w górnej części ramy, gdzie szczelina przy uchyleniu jest największa.
2. Odtłuść powierzchnię ramy i skrzydła alkoholem izopropylowym.
3. Przyklej moduł na ramie, a magnes na skrzydle, zachowując odstęp i wzajemne ustawienie zgodne z instrukcją, zwykle kilka do kilkunastu milimetrów.
4. Sparuj czujnik z głowicą lub centralą zgodnie z instrukcją systemu i przypisz go do właściwego pomieszczenia.
5. Sprawdź działanie przy pełnym otwarciu i uchyleniu okna, obserwując stan w aplikacji lub na głowicy.

W oknach PVC nie wierci się ramy, bo można uszkodzić profil lub zbrojenie. Taśmy montażowe dołączone do czujników zwykle wystarczają. W oknach drewnianych czujnik można przykręcić małymi wkrętami. Warto też sprawdzić, czy czujnik nie przeszkadza w zamykaniu okna i nie koliduje z roletą lub moskitierą.

Ustawienia, które warto dopasować

• Opóźnienie reakcji. Krótkie otwarcie okna, na przykład na kilkadziesiąt sekund, nie musi wyłączać ogrzewania. Opóźnienie rzędu minuty ogranicza niepotrzebne przełączenia zaworów.
• Temperatura podczas wietrzenia. Zwykle ustawia się ochronę przed zamarzaniem, czyli kilka stopni, zamiast całkowitego zamknięcia, co chroni instalację przy długo otwartym oknie w mroźny dzień.
• Powiadomienie. System może przypomnieć o oknie otwartym dłużej niż określony czas.
• Grupowanie. W pokoju z kilkoma oknami lub drzwiami balkonowymi każde z nich powinno mieć czujnik przypisany do tego samego pomieszczenia.

Czujnik okna a alarm i wentylacja

Kontaktrony okienne stosuje się też w systemach alarmowych. W niektórych systemach smart home jeden czujnik może służyć obu funkcjom, ale systemy alarmowe zwykle wymagają czujników certyfikowanych i podłączonych do centrali alarmowej. Lepiej nie łączyć tych funkcji bez sprawdzenia możliwości obu systemów.

W domach z wentylacją mechaniczną z rekuperacją wietrzenie przez okna nie jest konieczne tak często, ale czujnik okna przydaje się nadal, na przykład do wyłączenia ogrzewania w sypialni z uchylonym na noc oknem. Jeśli głowice nie reagują na sygnał z czujnika lub zawór pozostaje otwarty, przyczyną może być zablokowany trzpień zaworu, o czym przeczytasz w tekście jak naprawić słabo działający zawór termostatyczny który nie reaguje na ustawienia.

Czujniki przy drzwiach balkonowych i oknach dachowych

Przy drzwiach balkonowych i tarasowych czujnik montuje się tak samo jak na oknie, pamiętając o skrzydłach uchylno-przesuwnych, w których ruch przy uchyleniu jest inny. W oknach dachowych, otwieranych obrotowo, magnes i moduł montuje się w miejscu, gdzie szczelina pojawia się najwcześniej, zwykle przy górnej krawędzi. Warto też sprawdzić, czy czujnik nie przeszkadza w zamykaniu rolety lub żaluzji wewnętrznej.

Czy to się opłaca

Oszczędność zależy od tego, jak często i jak długo wietrzysz, ile okien jest nad grzejnikami i jaką temperaturę utrzymujesz w domu. Najwięcej zyskują domy, w których okna są często uchylane na dłużej, na przykład w sypialniach i łazienkach. Czujnik nie zmniejszy natomiast strat przy krótkim, intensywnym wietrzeniu, które i tak jest najkorzystniejszym sposobem wymiany powietrza zimą. W połączeniu z głowicami elektronicznymi i harmonogramem temperatur czujniki okienne porządkują pracę ogrzewania i eliminują jedno z najbardziej oczywistych źródeł strat ciepła.