Podstawowe informacje o zasuwach klinowych
Zasuwy klinowe stanowią kluczowy element systemów wodociągowych w przemyśle i budownictwie. Te urządzenia regulują przepływ cieczy poprzez przesuwanie klinowego elementu tnącego w poprzek przewodu. Ich konstrukcja zapewnia szczelne zamknięcie przy ciśnieniu roboczym do 25 barów w standardowych aplikacjach.
Mechanizm działania opiera się na ruchu klina, który dociska się do gniazd zasuwowych pod wpływem momentu obrotowego. Standardowe zasuwy klinowe (onninen.pl/produkty/Sieci-wodno-kanalizacyjne-i-gazowe/Sieci-i-przylacza-wodociagowe/Zawory-wodociagowe/Zasuwy-klinowe) wykonuje się z żeliwa sferoidalnego GJS lub stali węglowej. Uszczelnienie realizują pierścienie gumowe EPDM, które zachowują elastyczność w temperaturze od -10°C do +70°C.
Producenci oferują średnice nominalne od DN50 do DN2000 w różnych klasach ciśnieniowych. Wybór odpowiedniego rozmiaru zależy od przepustowości instalacji oraz wymaganych parametrów hydraulicznych. Typowe straty ciśnienia wynoszą 0,1-0,3 bara przy pełnym otwarciu zasuwy w pozycji roboczej.
Rodzaje połączeń i montażu zasuw
Zasuwy dostępne są w dwóch podstawowych wariantach połączeniowych: kołnierzowym i gwintowanym. Połączenie kołnierzowe stosuje się w instalacjach o średnicach powyżej DN80, gdzie wymagana jest wysoka niezawodność złącza. Śruby M16 lub M20 zapewniają równomierne dociągnięcie kołnierzy z momentem 85-120 Nm.
Instalacja zasuwy klinowej kołnierzowej wymaga zachowania odpowiednich odstępów montażowych przed i za armaturą. Minimalna długość prostego odcinka rurociągu powinna wynosić 5 średnic nominalnych przed zasuwą oraz 3 średnice za nią. Zasuwa klinowa kołnierzowa (onninen.pl/produkt/AEON-Zasuwa-EcoValve-klinowa-kolnierzowa-dn300-woda-CC-dlugosc-zabudowy-dlugosc-F5-PN16-EPDM-A2-70-GJS-AD0373,248247) wymaga również prawidłowego ustawienia osi obrotu napędu.
Wariant gwintowany znajduje zastosowanie w mniejszych instalacjach domowych i przemysłowych do DN50. Połączenia gwintowe BSP lub NPT wymagają użycia odpowiednich past uszczelniających odpornych na wodę pitną. Moment dokręcenia nie powinien przekraczać 150 Nm dla gwintów 2″ aby uniknąć uszkodzenia korpusu zasuwy.
Kryteria wyboru i specyfikacja techniczna
Przy doborze zasuwy należy uwzględnić parametry medium roboczego, warunki eksploatacji oraz wymagania normalizacyjne. Temperatura transportowanej cieczy nie może przekraczać 80°C dla standardowych uszczelek EPDM, podczas gdy uszczelki NBR pracują do 120°C. Jakość wody określa dobór materiałów wewnętrznych elementów stykających się z medium.
Klasa szczelności A według EN 12266-1 gwarantuje przeciek maksymalnie 0,006 cm³/s na każdy centymetr średnicy nominalnej. Wytrzymałość korpusu testuje się ciśnieniem próbnym 1,5 raza wyższym od ciśnienia nominalnego przez okres 60 sekund. Certyfikaty zgodności z normami EN 1074 oraz WRAS potwierdzają przydatność do systemów wody pitnej.
Napęd ręczny z kołem sterowym stosuje się do średnic DN300, natomiast większe wymiary wymagają napędów elektrycznych lub pneumatycznych. Czas otwierania/zamykania nie powinien być krótszy niż 30 sekund dla DN200 aby uniknąć uderzenia hydraulicznego. Wskaźnik położenia klina informuje o stopniu otwarcia zasuwy podczas eksploatacji systemu wodociągowego.
