Czym jest bednarka i gdzie się ją stosuje
Bednarka to płaski przewód metalowy używany przede wszystkim w instalacjach odgromowych i uziemiających. Produkuje się ją w różnych rozmiarach i z różnych materiałów. Najczęściej spotykane wymiary to 20×3 mm, 25×4 mm oraz 30×4 mm. Każdy z tych wariantów znajduje zastosowanie w nieco innych warunkach i konstrukcjach.
Instalacje odgromowe chronią budynki przed skutkami wyładowań atmosferycznych. Skuteczna ochrona wymaga użycia właściwych materiałów o odpowiednich parametrach. Bednarka miedziowana jest jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań przez elektryków i wykonawców instalacji. Jej popularność wynika z dobrego stosunku ceny do trwałości.
Przewód tego typu układa się na dachach, elewacjach oraz w ziemi jako uziom. W zależności od miejsca montażu dobiera się odpowiednią klasę materiału. Instalacje naziemne wymagają innych parametrów niż te zakopane w gruncie na głębokości co najmniej 0,5 metra. Warto znać te różnice przed zakupem.
Różnice między bednarką miedzianą a miedziowaną
Bednarka miedziana wykonana jest w całości z czystej miedzi o czystości minimum 99,9%. Jej rezystywność elektryczna wynosi około 0,0172 Ω·mm²/m, co czyni ją doskonałym przewodnikiem. Ten materiał charakteryzuje się wyjątkową odpornością na korozję nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. Dlatego chętnie stosuje się ją w instalacjach narażonych na stały kontakt z wilgocią.
Bednarka miedziowana natomiast posiada stalowy rdzeń pokryty warstwą miedzi o grubości co najmniej 70 mikrometrów. Takie rozwiązanie obniża koszt materiału przy zachowaniu dobrych właściwości przewodzących. Jest ona lżejsza od pełnej miedzi, co ułatwia transport i montaż. Różnica w cenie między tymi dwoma rodzajami może sięgać nawet 40%.
Wybór między tymi materiałami zależy od miejsca zastosowania i wymagań projektu. Do połączeń wyrównawczych wewnątrz budynków często wystarczy wariant miedziowany. Przy uziomach głębinowych i instalacjach w agresywnym środowisku lepiej sprawdza się czysta miedź. Zawsze warto skonsultować wybór ze specjalistą lub projektantem instalacji.
Jak prawidłowo dobierać przekrój bednarki
Norma PN-EN 62305 określa minimalne wymagania dla elementów instalacji odgromowych. Zgodnie z nią minimalny przekrój bednarki stosowanej jako przewód odprowadzający wynosi 50 mm². Dla uziomów poziomych wartość ta wzrasta do 100 mm² w przypadku stali. Miedź ma inne wymagania ze względu na lepsze właściwości przewodzące.
Wymiary 30×4 mm dają przekrój 120 mm² i są bezpiecznym wyborem dla większości instalacji. Producenci oferują też warianty 25×4 mm o przekroju 100 mm² oraz węższe taśmy 20×3 mm. Ten ostatni wymiar sprawdza się jako przewód wyrównawczy, ale nie jako główny element instalacji odgromowej. Zawsze sprawdzaj obliczenia projektanta przed zamówieniem materiałów.
Długość potrzebnej bednarki warto wyliczyć z zapasem co najmniej 10%. Straty materiału podczas cięcia i formowania są nieuniknione. Do tego dochodzi konieczność zachowania odpowiednich promieni gięcia, które dla miedzi wynoszą minimum 8-krotność szerokości taśmy. Dokładne planowanie pozwala uniknąć dodatkowych kosztów zakupu brakującego materiału.
Montaż i akcesoria niezbędne przy instalacji
Prawidłowy montaż bednarki wymaga użycia odpowiednich uchwytów i złączy. Uchwyty do betonu, cegły i drewna różnią się konstrukcją i sposobem mocowania. Odstęp między kolejnymi uchwytami na pionowych odcinkach nie powinien przekraczać 1 metra. Na poziomych częściach dachu przyjmuje się rozstaw co 0,5 metra.
Do łączenia odcinków przewodu stosuje się złącza śrubowe lub zaciskowe wykonane z tego samego materiału. Łączenie miedzi ze stalą bez właściwej izolacji prowadzi do korozji elektrochemicznej. Bednarka miedziana (onninen.pl/produkt/AH-Przewod-odgromowy-bednarka-30x4mm-CU-AH23042,550205) wymaga stosowania akcesoriów z tego samego materiału lub ze stali nierdzewnej. Mieszanie metali skraca żywotność całej instalacji.
Przy przejściach przez ściany i fundamenty konieczne jest zastosowanie rur ochronnych. Chronią one przewód przed uszkodzeniami mechanicznymi i ułatwiają ewentualną wymianę. Rury powinny być uszczelnione, by nie dopuścić do gromadzenia wilgoci wewnątrz przejścia. Każdy punkt przejścia przez materiał budowlany wymaga osobnego uszczelnienia.
Praktyczne wskazówki przed zakupem materiałów
Przed złożeniem zamówienia warto przygotować pełną listę potrzebnych materiałów. Oto elementy, które należy uwzględnić w każdej instalacji odgromowej:
- bednarka w odpowiednim wymiarze i materiale
- uchwyty montażowe dostosowane do podłoża
- złącza i zaciski kontrolne
- rury ochronne do przejść przez przegrody
- pręty uziemiające lub gotowe uziomy
Bednarka miedziowana (onninen.pl/produkty/Energetyka-i-systemy-odgromowe/Instalacje-odgromowe/Bednarka/Miedziana-i-miedziowana-nierdzewna) dostępna jest zazwyczaj w kręgach o masie 25 kg lub 50 kg. Kręgi o większej masie są tańsze w przeliczeniu na metr bieżący. Warto też zapytać o dostępność cięcia na wymiar, które oferuje część hurtowni. Taka usługa eliminuje konieczność samodzielnego cięcia i redukuje odpady.
Przy większych inwestycjach dobrze jest porównać oferty kilku dostawców pod kątem jakości certyfikatów. Każda bednarka powinna posiadać deklarację właściwości użytkowych zgodną z normą EN 13602 dla miedzi. Certyfikaty potwierdzają grubość powłoki i skład materiału. Zakup w sprawdzonej hurtowni elektryczno-hydraulicznej daje pewność, że materiał spełnia wymagania norm budowlanych i elektrycznych.
